Editoriale Eenzaamheid

2024.

Een van de nieuwe hoofdstukjes in mijn leven, is het met enige regelmaat trachten te schrijven van deze columns.
Een van de oude waarheden in het zogenaamde ‘auteurs-deel’ van mijn leven, is dat ik dit (uiteraard) in mijn eenzame uppie doe.
Ik heb geen editors, geen redactie of iets anderszins uitgeverij-achtigs.
Kortom (of eigenlijk langom): niemand die mijn gebrabbel nakijkt op fouten als grammatica, leestekens, onjuistheden, kleuterschoolzinsopbouw, niet-bestaande-woorden (al dan niet expres) en andere onbedoelde tiktyp(e)fouten-gerelateerde keyboarddiarree.

De laatste die zal beweren dat mijn schrijfsels 100% perfect zijn, ben ik zelf. Al doe ik mijn stinkende best om alles zelf goed na te kijken op Erratum Et Corrigendum. Let wel, mijn Latijnse taalkennis is nihil en zal ongetwijfeld commentaar krijgen van beter geschoolden. Boeiend. Interessant.
Nee. Ik heb geen journalistieke achtergrond of opleiding, ik ben geen geschoold schrijver en ik ben al helemaal geen specialist op het gebied van de Nederlandse (of andere) taal.
Niets van dat al.
Het enige wat ik met zekerheid kan zeggen, is dat ik een overijverig, creatief, fantasievol en soms hypocriet brein heb dat onbetaald overuren draait en waar 1001+ ideeën uitkomen terwijl er soms maar één daadwerkelijk iets van betekenis heeft. En soms voer ik dat dan uit. En soms een hele poos niets.

Wanneer je alles zelf wilt doen, dan kun je op je vingers natellen dat er fouten insluipen. Het is namelijk een vrij bekend fenomeen dat, hoe vaker je iets van jezelf leest, hoe minder goed je de fouten gaat zien. Als je een stuk tekst hebt geschreven, je kunt blijven zoeken naar fouten, maar toch kunnen er altijd wat achterblijven..
Daarvoor zijn in de journalistiek en uitgeverswereld betaalde jobs uitgevonden. Mensen die voor hun werk de boel nakijken en o.a. jouw fouten corrigeren.
Je vindt ze bij de krant, bij tijdschriften- en boekenuitgeverijen, maar ook bij tv-diensten voor bijvoorbeeld de ondertiteling.
Althans, zo is dat altijd geweest…

Vandaag de dag lijkt dat een uitgestorven beroep.
Zoals ik al zei, ik ben verre van de perfecte schrijver, lees mijn meuk er maar op na.
Maar waar ik tegenwoordig echt stijl van achterover sla, is de kwaliteit van het huidige professioneel geschrift. ‘Professioneel’ als in professie. Het is je beroep, je wordt geacht een gedegen kennis te hebben van dat vak en je krijgt er voor betaald.
Het fenomeen waar de hele wereld op de sociale media vergeten lijkt te zijn hoe je de meest simpele woorden en zinnen op virtueel papier zet, lijkt te zijn overgenomen door de journalistiek.
Óf het niveau van de huidige redacteuren en editors is zodanig gedaald, dat het inmiddels het niveau van de gemiddelde Facebook-commentator heeft bereikt.
Óf deze banen zijn door bezuinigingen compleet geschrapt.
Wie kan het mij vertellen?
De hoeveelheid tik-, spel- en taalfouten die ik tegenkom op websites of apps van de NOS, NU.nl, Omroep Brabant (en ongetwijfeld anderen), artikelen in de (papieren) krant, is tenenkrommend. Ik heb uit pure noodzaak nieuwe schoenen moeten kopen die 4 maten te groot zijn, zodat ik er met mijn gekromde tenen in pas.

Ik kan soms niet anders dan eenzaam het ingetreden verval van de Nederlandse taal gadeslaan en de dommigheid waarmee een groot deel van de wereld zich voor iedereen voor schut zet, want het is niet alleen in ons kikkerlandje.
Een en ander doet mij denken aan die film uit 2006. Idiocracy… Een realistische blik op onze toekomst, als we zo doorgaan. Ik kan hem u warm aanbevelen.

Zinnen die in de verste verte ook maar iets te maken hebben met de Nederlandse taal, onjuist woordgebruik ten opzichte van de context en andere on’zin’nigheden die rechtstreeks lijken te zijn gebaard uit de te krappe vagina van Moedertje Google Translate.
Overigens, Google Translate is best leuk en aardig en kan op zijn tijd best wel eens handig zijn voor wat vertalingen. Het is in de jaren wel verbeterd, maar ik herinner me nog als de dag van vandaag dat juist deze app zo’n jaar of 4-5 geleden in de store stond als Google Transalte. Hilarisch vond ik dat.
Het klonk alsof Google zijn tijd ver vooruit was en een dating-app had ontwikkelt voor Duitse transgenders op leeftijd. Maar dat terzijde.

Vorig jaar heb ik mijn Netflix abonnement opgezegd.
Niet vanwege de belabberde ondertitelingen, hoor. Nee, dat was vooral vanwege de absurde en totaal achterlijke keuzes die dat bedrijf maakt, zowel in abonnementsprijs als aanbod. Ik zal er verder niet over uitweiden, maar mocht je daar wat over willen lezen, ben ik vast wel bereid om een kritisch stukje te schrijven. Ook dat mag terzijde worden geschoven.
Maar ik wil Netflix wel als voorbeeld nemen, want (even lekker hip doen:) OMFG!
Wat een subtitulaire puinzooi was dat!
(subtitulair = onbestaand bijvoeglijk naamwoord, afgeleid van het Franse ‘titulair’: een titel bezittend zonder de daarbij horende plichten of rechten, én het Engelse Subtitle: ondertiteling. In onze context geeft ‘subtitulair’ aan dat de ondertiteling is geschreven door iemand die vanuit zijn functie zijn plichten niet nakomt. Ofwel de boel in fatsoenlijk Nederlands publiceren.)
Het was van de ene kant soms hilarisch, want sommige vertalingen waren zo slecht dat het een compleet andere (wel bestaande) betekenis gaf die werkelijk de tranen over mijn wangen deed lopen van het lachen.
In The Closer van Dave Chapelle wordt de zin “Shut up, bitch! Shut the fuck up!” vertaald naar zoiets als “Sluit af, trut. Sluit verdomme af!”.
Shut up is toch écht iets anders dan shut down…
Van de andere kant geeft het toch wel aan hoe triest het is gesteld met de redacties.
Het lijkt vaak domweg (wellicht uit tijdgebrek of dus bezuinigingen) regelrecht uit Google Translate te komen. Er wordt niet gekeken naar de context van de film of scene, of überhaupt de rest van de tekst. Zonder te controleren lukraak copy-paste van een vertaalwebsite naar het kladblokje, die vervolgens meteen ‘live’ wordt gezet.
Ook Disney+, HBO en Prime video maken zich overigens schuldig aan dit geklungel.

Maar echt, wat is dat toch?
Zijn het expats met een bijbaantje die de Nederlandse taal niet beheersen? (Zijn er trouwens expats die onze taal wél beheersen? Da’s een leuke om te onderzoeken…)
Zijn het slecht betaalde baantjes waar wij ook arbeidsmigranten voor laten overkomen?
Of toch een geldkwestie of werkdruk? Of is het simpelweg gemakzucht?

We laten tegenwoordig veel te veel over aan de technologie (ja, ook ik) die door en voor ons wordt ontwikkeld en waar wij ons leven mee ‘vergemakkelijken’.
We horen hier en daar verontrustende, maar speculatieve, geluiden sinds de opkomst van slimme technologie als A.I., maar zoals bij ál onze ontwikkelingen sinds 1980, blijft de gebruiker van deze vernuftigheden ver onder de maat. En hiermee ook de kunstmatige intelligentie.
Zolang wij onszelf niet verder ontwikkelen en A.I. alleen maar blijven gebruiken voor het genereren van grappige foto’s van je vader met een wortel door z’n hoofd en een roze tutu onder zijn bierbuik, zal het allemaal nog wel meevallen.
Of tegenvallen.
Want zolang A.I. of andere ‘slimme’ technologische vertalingsmogelijkheden gebruikt blijven worden om ons van ondertitelingen te voorzien, wordt ons Engels er niet beter op en zal de intelligentie van de computert niet boven ons uit stijgen. Wél kunnen (en ik hoop niet ‘zullen) wij verder onder zijn niveau belanden, maar dat is onze eigen schuld dikke bult.

Helaas.
De goede redacteur lijkt te zijn verbannen naar besneeuwde bergtoppen in Tibet.
Ver weg van de journalistiek, eenzaam ronddwalend door het witte fluweel, laat hij zijn voetstappen zéér tijdelijk achter want de volgende sneeuwbui volgt hem alweer als een tiener op TikTok.
Want wat nu belangrijker dan taal lijkt te zijn geworden, is clout.
Dussssss….

Leave your comments down below and don’t forget to hit the Like and Subscribe button!